6. Uluslararası Mağusa Kültür, Sanat ve Turizm Festivali

Okay Temiz: "Ustalar Buluşması"

Okay Temiz, Yıldız İbrahimova, İvo Papazov, Suat Berkay, Ahmet Özden.


Okay Temiz:
Sanatçı Türk müziği ile ilgili ilk tınıları musiki eğitimi almış annesi Naciye Temiz'den aldı. Yine annesinin desteği ile Ankara Klasik Müzik Devlet Konservatuarında vurmalı çalgılar ve timpani eğitimi aldı. 1955'te profesyonel müzik yaşantısına adım attı. 1957-1959 yıllarında tophane sanat enstitüsünde eğitim çalışmalarını sürdürmüş ve buradaki eğitimi sayesinde kendine has karakterleri ve tınıları olan davulunu kendisi yapmıştır.

İsveç'te doğaçlama alanında büyük etkisi olan trompetçi Maffy Falay ile tanışır ve birlikte Türk folklor melodilerindeki kıvraklık ve ritmi farklı bir platformda açığa çıkardıkları Sevda grubunu kurdular. Sonraki yıllarda Stockholm radyoları ve senfoni orkestrasına perküsyoncu olarak değişik renkler katar.

İsveç'te yaşayan Amerikalı ünlü trompet ustası Jazz'ın önde gelen büyük ismi ile Don Cherry ile tanışan Temiz, senelerce beraber olur festivaller, konserler ve plaklar yapar. Afrikalı Basscı Johnny Dyani'nin de gruba katılmasıyla üçlü Amerika'nın en popüler müzik okullarından biri olan New Hemsher kolejinde dersler verirler. Danimarka ve İsveç'te beraber çalıştığı Dexter Gorden, George Russel, Clark Teery gibi Jazz'ın en önemli kişilerinden edindiği tecrübeler eşsizdir.

Temiz, güçlü basçı Dyani ve Güney Afrikalı trampetçi Mongezi Feza ile birlikte Xaba grubunu oluşturdular. Xaba grubu Temiz'in en önemli çalışmalarının başında gelir. Yapmış oldukları üç plak Sonet plak şirketi tarafından İskandinavya, Amerika ve İngiltere'de basılarak, bu çok özel grubun kısa bir sürede tanınması ve Jazz tarihinde ilgi ve saygı görmesi önemlidir. Avangart jazz olarak tanımlayacağımız bir sitilin çok değişik bir modelidir. 1974 yılında kurduğu İsveç Türk caz grubu Oriental Wind ile keman, saksafon, flüt, klarnet, bas ve piyano gibi batı kökenli enstrümanların yanı sıra zurna, ney, kaval, ud, saz, gayda ve sipsi gibi Türk enstrümanlarını bir araya getirerek ilginç bir senteze ulaştı.

Temiz 1990 yılına kadar İsveç'teki kültürel çalışmalarını sürdürdü. Makam müziğini jazz'a uygulama amaçlı çalışmaları sırasında Türkiye'den pek çok müzisyeni keşfedip onları dünya standartlarına taşıdı. Avrupa, Hindistan ve Amerika turları, konserler, albüm çalışmaları, seminerler birbirlerini takip etti.

Fis Fis Tziganes adlı albümü Fransa'da 3000 albüm içinde ilk 3 sıraya girdi. (1991)

Okay Temiz 30 senelik İskandinavya'daki aktivitelerini İsveç Kültür Bakanlığı desteğiyle tüm dünyaya İsveç üzerinden dünya müzisyenleriyle ortak çalışmalar yaparak yaydı. Türk motiflerinin jazzcılar tarafından keşfedilmemiş örneklerini büyük bir heyecan ve ilgiyle jazz ailesinin tınılarına katmak için ciddi bir çalışma içerisine girmişlerdir. Elde edilen bu tarz İskandinavya'da kısa sürede kendini kabul ettirip Avrupa turnelerindeki festivaller, plak çalışmaları, kültürel konserlerle 1998 yılına kadar gelmiştir. Tüm bu çalışmaları Türkiye'den dünyaya yaymak ve daha çok Türk müzisyeni ile beraber olmak amacıyla 1998 yılında uzun süreli kalamadığı Türkiye'ye Kültür Bakanlığının desteği ile yerleşti ve buradaki çalışmalarına başlamıştır.

Selanik, Atina, Barselona, Budapeşte, Zürih, Ljubliana, Amsterdam, Roterdam, Lahey, Lizbon gibi Avrupa'nın önemli sanat merkezlerinde Türk ve dünya ritimleri tanıtım programları, seminerleri düzenlemiştir. Okay Temiz yıllar boyunca topladığı ve yaptığı bir çok farklı enstrüman dahil tüm vurmalı çalgıları kendine özgü bir biçimde yorumlamakta ve en basit ritimleri bile çarpıcı bir anlatıma dönüştürebilmektedir.

Okay Temiz Avrupa, Amerika ve Hindistan'da yaklaşık 3300 konser verdi ve 350 festivale katıldı. Afrika'nın, Güney Amerika'nın ve Hindistan'ın ritimlerini en iyi çalanlarıyla tanışıp görerek, dinleyerek, beraber çalarak ve onların çaldıkları aletleri quicca, berimbau, parmak piyano, konuşan davulu yapabilmesini ve çalabilmesini öğrenmiştir. Kendi el yapımı olan bakır davullar, "Elektrikli Sihirli Piramiti", deve ve koyun çanlarında yaptığı "Artemiz" isimli metal aleti de içeren geniş bir etnik ve elektronik çalgılar koleksiyonu var. 34 senelik caz ve dünya müzikleri kapsamındaki tecrübelerini Türkiye'de bir bir hayata geçirmek için çalışmaktadır. Geçtiğimiz günlerde Okay Temiz New York'ta yaşayan ilginç gitarcı "Nicky Skopelitis " Selanik'li jazz saksafoncu ve klarnetçisi "Floros Florides " ile birlikte Contemporary tarzda gerçekleştirdikleri CD önümüzdeki kış sezonu Amerikan plak şirketi "Be last world action record" tarafından piyasaya çıkarılacaktır.

Yılız İbrahimova:
Yıldız İbrahimova Bulgaristan'da doğdu. Sanatçı 1993 yılından bu yana Türkiye'de yaşamaktadır. Ona "Bulgaristan ve Türkiye'nin büyük starı" adı verildi.

Yıldız İbrahimova'nın dört oktavlık sesi ve bu seslerin birbiri ile kaynaşması onun vokal tekniğini inanılmaz boyutlara ulaştırdı. Sanatçı on yaşında özel bir müzik okulunda piyano ve solfej derslerine başladı. Ardından Sofya Müzik Okulu'ndan yılın en başarılı öğrencisi olarak mezun oldu. Daha sonra Bulgaristan Müzik Akademisi Teori Fakültesi' nde müzik eğitimini sürdürüp opera öğrenimi gördü.

Yıldız'ın caz sanatçısı olarak ilk konseri 1975 yılında Bulgaristan'ın tanınmış caz sanatçısı Mario Stanchev'in Dörtlüsü ile gerçekleşti. İbrahimova'nın en büyük özelliği klasik müzikten caza geniş bir alanda her türlü stili seçebilen, özgürce doğaçlayabilen ve bunları değişik folk türlerinde uygulayabilen ender bir sanatçı olmasıdır. Sonuç, tam anlamıyla kendine özgü müzikal deneyimlerden oluşan inanılmaz bir mozaik, tüm sınırları aşan ve gerçek sanata erişebileceğini kanıtlayan bir sanatçı.

Sanatçının en büyük başarılarından biri 45 dakikalık solo konseridir. Hiçbir çalgı desteği olmadan bu konseri Avusturya, Fransa ve Bulgaristan'da gerçekleştirdi.
İbrahimova'nın sesi "Altın Kızlar"olarak bilinen Neshka Robeva grubunda ve pek çok dokümanter filmlerde duyulmaktadır. Akatamus, Mera Spored Mera ve Labyrinths adlı filmlerde de rol aldı. Sanatçı sadece caz değil , klasik , etnik folk ve avant-garde (John Cage'in eserleri gibi) türünde müzik çalışmaları, "Experimental Electronic and Computer Music" grubuyla verdiği konserlerle tanınmaktadır.

Sanatçının "Voice of Rainbow" ve "Balkanatolia"adlı albümlerinde Türk, Bulgar, Rus, İspanyol, Latin ve daha birçok çeşit folk müziği işlenmektedir. Modern ve kozmopolit anlamda gerçekleştirilen "Balkanatolia" İbrahimova'nın Bulgar-Türk folk müziği ve cazı, üstün yeteneğiyle birleştirerek sunduğu en iyi örnektir.

1998 yılında Türkiye'deki Jazz dergisi Yıldız İbrahimova'yı Türkiye'nin en iyi şarkıcısı seçmiştir. Sanatçı ayni zamanda Bulgaristan'da " Dünya Sanatına Balkan Katkısı" adlı ödülün de sahibidir.

İbrahimova'nın en son çalışması "Marcanja" (Çingene şarkıları), klasik müzik, Rus Çingene Romansları ve cazı birleştirerek dinleyenleri oldukça kışkırtıcı bir müzik gezisine çıkarıyor.

Ivo Papazov
İvo papazov kendi ülkesi Bulgaristan'da yaşayan bir efsane, dünyada da önemli bir fenomendir.. Çağdaş Bulgaristan'da düğün müzikleriyle başladığı kariyerinde güçlü folk-jazz yorumuyla uluslararası bir üne kavuştu.

1952 yılında Rumeli yöresindeki Kıracaali'de doğdu. 1974 Trakya isimindi kurduğu grubuyla "Stambolovo" denilen düğün müziklerinde rakipsiz bir üne erişti. Olağanüstü bir klarnet ustası olan Papazov, yerel Bulgar motifleri taşıyan benzersiz müziğinde doğaçlama, enerjik ve estetik öğeleriyle birçok film ve oyuna müzikler hazırladı. Batının rock müziği ruhuyla benzerlilkler taşıyan müziği gençler arasında çok popüler oldu. Papazov'un müziği birçok yerel albümden sonra Avrupa ve Amerika'nın önde gelen şirketleri tarafından da yayınlanarak büyüdü.

26 Haziran, Salı
21.30
Othello Kalesi

Limasol Türk Kooperatif Bankası'nın Katkılarıyla…

festival ana sayfa       festival - 2001